Sổ Bảo hiểm tầng lớp (BHXH) được xem như cuốn "sổ tiết kiệm" của người lao động để hưởng các chế độ trợ cấp BHXH về sau này. Từ khi sổ được giao cho người lao động tự quản lý, đáng buồn, nó biến tướng thành "món hàng" để mua bán, cầm cố.
Các loại "dịch vụ" cho vay cầm sổ BHXH vào tận công xưởng, quảng cáo "thu mua sổ BHXH" công khai lan tràn trên Internet. Nào là nhận thanh lý sổ BHXH trước thời hạn, đóng BHXH nhưng đã nghỉ việc từ 6 tháng trở lên và muốn bán sổ... Dịch vụ này đánh vào tâm lý cần tiền gấp và không muốn vay ai đến từ những người lâm cảnh khó khăn.
Hậu quả lớn, nhưng chẳng của riêng ai!
Người lao động đã bán cả "của để dành". cố rồi, có người chuộc được, nhiều trường hợp sổ ra đi không hẹn ngày về. Thậm chí người vay bằng cách thế chấp thẻ ATM (nhận lương hằng tháng), đến khi không còn khả năng chi trả nợ hoặc có ý định nghỉ việc hẳn đành chọn cách "gả" sổ BHXH.
Từng bán sổ BHXH, chị Hương (công nhân KCN Việt Hương, Bình Dương) giờ rất nhớ tiếc: “Tôi làm việc hơn 14 năm, mức lương lấy làm cứ đóng BHXH trước khi nghỉ việc gần 6,5 triệu đồng/tháng. Lúc đó do cần tiền, tôi đi bán luôn mà không nghĩ đến hậu quả. Giờ nghĩ lại tôi thấy ân hận vô cùng”.
Số tiền người cần lao nhận được cố nhiên sẽ thấp hơn số tiền đúng ra họ sẽ nhận được (sau khi trừ phí dịch vụ), khoản trừ này có khi là vài triệu đồng, nhưng với người cần lao thâm niên ít có khi chỉ 40-50% số tiền.
Sổ BHXH không phải là tài sản riêng của người lao động. Mất hay thất lạc sổ đều gây ra rất nhiều thiệt thòi, phiền toái (thậm chí tranh chấp) sau này với chính người chũm và các cơ quan hành chính.
Vậy căn nguyên của những hậu quả khó lường là từ đâu?
Người cần lao thiếu tri thức về sổ BHXH
Sau một vài cuộc phỏng vấn, nhiều chị em cho biết: “Chúng tôi cứ đóng tiền đều đặn nhưng không biết rõ lắm về ích lợi cũng như các chính sách khi tham gia BHXH”.
Hay những phản ánh: “Khi làm thủ tục thì cũng chỉ được nhận chỉ dẫn về mặt giấy má chứ về mặt pháp lý thì một số cơ quan không đề cập cho người cần lao!”.
Chế tài xử phạt hành vi mua bán còn chưa quyết liệt
Vẫn có các quy định nhưng nhiều thông báo còn chưa rõ ràng, phổ quát với người dân. Chế tài áp dụng cho cả người cố gắng và người nhận ráng sổ BHXH còn khá nhẹ, cốt yếu tụ họp vào xử phạt hành chính, tạo dịp cho các đối tượng nhởn nhơ ngoài vòng Pháp luật. bởi thế, chúng ta hãy cùng đi sâu vào hiện tượng nhức nhói về sổ BHXH và những điều chị em cần biết để phòng tránh nhé!
Sổ BHXH là gì?
giờ, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 đã có quy định về khái niệm bảo hiểm xã hội như sau:
Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề, hết tuổi cần lao hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm tầng lớp.
Thực hiện quy định của Luật BHXH năm 2014, các tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp phải chuyển giao sổ BHXH cho người lao động tự quản lý để tiện theo dõi quá trình dự BHXH của mình.
Mua bán sổ BHXH có vi phạm quy định của Pháp luật?
Theo Quyết định 1035 và Quyết định 595 của BHXH Việt Nam, trường hợp người cần lao mang sổ BHXH đi vậy, thế chấp, sẽ không được cấp lại sổ. Ngoài ra, sổ BHXH cũng không phải là đối tượng tài sản được vậy, thế chấp hoặc mua bán theo quy định.
Điều 27 Nghị định 95/2013 quy định mức phạt tiền từ 500.000 đến 1 triệu đồng đối với người lao động có hành vi kê khai không đúng sự thật hoặc sang sửa, tẩy xóa những nội dung liên can đến việc hưởng BHXH buộc, BHXH tình nguyện, bảo hiểm thất nghiệp.
Như vậy, hành vi ráng sổ BHXH của người cần lao, sau đó làm thủ tục kê khai sổ BHXH bị mất, hỏng để xin cấp lại, đã thuộc trường hợp kê khai không đúng sự thực, sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính.
Những giá trị bổ ích của sổ BHXH mà chị em đã bỏ qua là gì?
Theo quy định của Pháp luật hiện hành, NLĐ sau 1 năm nghỉ việc mà không tham dự BHXH ở đâu nữa thì được nhận BHXH 1 lần, trừ trường hợp đi định cư ở nước ngoài hay bị bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế.
Theo Luật sư Hồ Nguyên Lễ - Giám đốc Công ty Luật Tín Nghĩa (TP.HCM):
“Sổ BHXH rất cần thiết đối với NLĐ để xét hưởng các chế độ chính sách. Theo Luật BHXH 2014 và các văn bản pháp quy có liên can khác (như Quyết định 1035 và Quyết định 595 của giám đốc điều hành BHXH Việt Nam), sổ BHXH không được vậy hay thế chấp.
Chính sách BHXH là sự đảm bảo thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của NLĐ khi NLĐ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản…”
Và rốt cuộc, hãy tỉnh táo và trân trọng quyền lợi vốn có của mình nhé các chị em!
Mỗi chị em công sở trước hết cần có nghĩa vụ, tinh thần giữ gìn sổ BHXH của mình, tránh đánh mất hay làm hư hại, để đảm bảo sổ BHXH được sử dụng đúng mục đích như: Lúc ốm đau, thai sản, mất sức lao động, hưởng BHXH 1 lần, thất nghiệp, lương hưu...
Nếu có thắc mắc, chị em hãy cỡ sự giúp đỡ, tham mưu của những người có hiểu biết, đơn cử như các cơ quan BHXH hay trọng điểm giới thiệu việc làm uy tín để được hướng dẫn.
Chủ động khảo tra các nguồn tư liệu có sẵn, chị em có thể trau dồi thông tin từ những văn bản luật pháp quy định chi tiết nhất, hoàn chỉnh và cụ thể về bảo hiểm tầng lớp như Luật Bảo hiểm tầng lớp năm 2014, nghị định số 115/2015/NĐ-CP hoặc thông tư số 59/2015/TT-BLĐTBXH…
Đồng thời, các nàng cần cảnh giác những bên thứ ba lợi dụng sự thiếu hiểu biết của mình cho mục đích xấu. Thay vào đó, luôn không ngừng học hỏi những thông tin về lương thưởng, chế độ bảo hiểm để hiểu được những lợi ích mình xứng đáng có được sau những nặng nhọc cống hiến! Đừng mờ mắt vì cái lợi ngắn ngủi mà đánh mất giá trị lâu dài của người lao động nhé chị em!
0 nhận xét:
Đăng nhận xét