Một sinh viên Trung Quốc ở đại học Sheffield (Anh) đã bị quậy phá bằng lời nói và cơ thể vào tháng Một vừa qua vì đeo khẩu trang. Một nữ giới Trung Quốc đã bị hành hung và gọi là "ôn dịch" ở Mỹ hồi tháng 2 cũng vì đeo khẩu trang.
Ở các nước châu Á, ký ức về dịch SARS 17 năm trước vẫn còn ám ảnh và việc đeo khẩu trang trở thành thói quen. Nhiều người coi đây là trách nhiệm để giảm lây truyền Covid-19, căn bệnh đã khiến khoảng 120.000 nhiễm ở hơn 100 nhà nước trên thế giới. Một số doanh nghiệp không cho phép khách vào cửa hàng mà không đeo khẩu trang. Chính quyền tại các thị thành lớn như Bắc Kinh và Thượng Hải ra đề nghị công dân phải đeo khẩu trang nơi công cộng.
Nhưng ở nhiều nước phương Tây, khẩu trang có thể gây phân biệt chủng tộc và dê diếu người châu Á. Maria Sin Shun-ying, Đai học Hong Kong viết năm 2014 về mối liên tưởng giữa SARS và khẩu trang "đến một mức độ mà chính chiếc khẩu trang trở nên nhận dạng người bệnh và được hiểu trên các dụng cụ truyền thông phương Tây như là một hiện tượng châu Á rõ rệt".
Theo Harris Ali, nhà tầng lớp học ở Đại học York (Canada) thì tại Bắc Mỹ khẩu trang vẫn là mối liên can với người châu Á và "bị xem nằm ngoài chuẩn mực", do đó nó không được chấp thuận.
|
|
Người Hong Kong đã hình thành văn hoá đeo khẩu trang từ sau đại dịch SARS năm 2003. Ảnh: SCMP. |
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo những người khỏe mạnh không cần phải đeo khẩu trang. Hồi đầu tháng 3, bác sĩ phẫu thuật Mỹ Jerome Adams, phát ngôn viên chính phủ về sức khỏe cộng đồng, kêu gọi người Mỹ ngừng mua khẩu trang, vì gây khan hiếm trang bị cho nhân viên y tế, tạo gánh nặng cho các nhà cung cấp dịch vụ trông nom sức khỏe.
"Khẩu trang không có tác dụng trong việc ngăn chặn virus corona, nhưng nếu những viên chức y tế không có chúng để làm việc sẽ khiến họ và cộng đồng gặp nguy hiểm", Jerome Adams viết.
Các chuyên gia y tế có nhiều ý kiến trái chiều về hiệu quả của khẩu trang trong việc ngăn chặn sự lây lan của virus corona. Một số ý kiến khuyên rửa tay là quan yếu hơn, trong khi nhiều chuyên gia nói khẩu trang có thể giúp ngăn chặn lây truyền từ những người không có triệu chứng. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng bối cảnh văn hóa đóng vai trò chính trong việc mọi người có sẵn sàng đeo hay không.
Khẩu trang phổ thông ở Đông Á, không chỉ đối với sự phát tán virus mà còn để ngăn chặn ô nhiễm không khí và thậm chí chống lại thời tiết lạnh. Nhật Bản là nhà nước điển hình đeo khẩu trang từ những năm 1918, thời điểm dịch cúm Tây Ban Nha hoành hành dữ dội nhất. Việc đeo đã trở nên nghi tiết tự bảo vệ và nghĩa vụ tập thể, gắn kết xã hội.
"Vào những năm 1970 -1980, mọi người bắt đầu dùng để ngừa bệnh sốt mùa hè", Mitsutoshi Horii, giáo sư tại Đại học Shumei, người đã nghiên cứu về lịch sử đeo khẩu trang ở Nhật Bản, cho biết. Gần đây, lo ngại về không khí ô nhiễm từ Trung Quốc nên mọi người bắt đầu đeo nhiều hơn nữa.
Người Nhật cũng đeo khẩu trang để che khuyết điểm trên mặt, giữ ấm trong mùa đông và bớt lót. "Người Nhật đeo như một cách tự nhiên để thấy an toàn hơn. Nhưng ở phương Tây, do sự tự do và tự tin diễn tả khuôn mặt nên mọi người có nghĩ suy thụ động về khẩu trang", vị giáo sư nói.
|
|
Một người đàn bà đeo khẩu trang khi đi mua sắm ở Seoul, Hàn Quốc. Ảnh: Bloomberg. |
Nhà tầng lớp học Harris Ali nói thêm rằng, thời dịch SARS, khẩu trang ở Hong Kong là tượng trưng cho sự kết đoàn chống lại bệnh và thậm chí biểu hiện sự mất lòng tin vào chính phủ.
Kể từ đó, khẩu trang bảo vệ càng ngày càng phổ thông hơn qua bộ sưu tập của các nhà thiết kế thời trang và một nhóm nhạc nam Hàn Quốc. Nhưng đến nay, khẩu trang đã dần quen thuộc hơn với người phương Tây. Nhiều ngôi sao phương Tây thậm chí còn selfie với khẩu trang. Nhà thiết kế người Croatia đã cho giả vờ sưu tập khẩu trang vui vẻ cho người Hồi Giáo. Nhiều đôi uyên ương đã đeo tham gia đám cưới tập thể...
Và theo Harris Ali, ở thời điểm lo ngại về dịch bệnh có thể khiến mọi người bớt kỳ thị "văn hóa đeo khẩu trang" nhưng trong bối cảnh rộng lớn hơn thì rất khó để đổi thay quan niệm này trong văn hóa phương Tây.
Bảo Nhiên (Theo SCMP )
0 nhận xét:
Đăng nhận xét